Eerste hulp bij brandwonden: zo doe je het goed

Eerste hulp bij brandwonden: zo doe je het goed

Een ongeluk zit in een klein hoekje: je grijpt naar een hete ovenschaal, morst kokend water tijdens het afgieten van de pasta, of een kind raakt per ongeluk een hete pan aan. In een fractie van een seconde kan de huid ernstig beschadigd raken. Brandwonden zijn pijnlijk, verontrustend en vragen om directe en juiste actie. Niet alleen als het jou overkomt, maar ook wanneer het gaat om een kind of iemand anders in huis. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige stappen veel ongemak voorkomen.

In dit artikel lees je stap voor stap wat je moet doen bij een brandwond veroorzaakt door een warmtebron, welke producten handig zijn om in huis of in de verbanddoos te hebben en welke fouten je beter kunt vermijden.

Let op: Brandwonden door elektriciteit of chemische stoffen zijn uitzonderingen. Deze vragen om een andere aanpak en altijd beoordeling door een arts. De behandeling daarvan wordt in dit artikel niet verder besproken, omdat hiervoor direct professionele zorg nodig is.

Altijd eerst koelen

De meest effectieve manier om de schade van een brandwond te beperken, is direct en langdurig koelen. Onderzoek en richtlijnen tonen aan dat koelen binnen de eerste minuten na het ontstaan van een brandwond de diepte en verdere huidbeschadiging kan beperken en het genezingsproces kan verbeteren. https://brandwondenstichting.nl/brandwonden-behandelen/

• Koel de wond 10 tot 20 minuten onder zacht stromend, lauw kraanwater (15–25 °C).
• Gebruik geen ijskoud water of ijs – dit kan de huid extra beschadigen en tot onderkoeling leiden.
• Verwijder voorzichtig sieraden of kleding rondom de wond, maar laat alles zitten wat aan de huid vastgeplakt is. Trek niets los wat aan de huid kleeft. In dat geval: koel waar mogelijk over de kleding heen en schakel professionele hulp in. (Brandwondenstichting.nl)

Herken het type brandwond

Niet elke brandwond is hetzelfde. Afhankelijk van de ernst (graad) van de wond verschilt de behandeling en nazorg.

Eerstegraads brandwond

• Alleen de opperhuid (epidermis) is aangetast.
• De huid is rood, droog, pijnlijk en soms licht gezwollen.
• Voorbeelden: zonnebrand of kort contact met een hete vloeistof.

Behandeling: Koelen (10–20 min), verzachtende en verkoelende gel aanbrengen (bijv. HeltiQ brandwondengel, Burnshield, Burncare of Aloë vera zoals in Alhydran). Eventueel steriel afdekken met een niet-verklevend verband.

Tweedegraads brandwond

• Zowel de opperhuid als een deel van de lederhuid (dermis) is beschadigd.
• Kenmerken: blaren, natte of glanzende huid, intense pijn.

Belangrijk: Laat blaren intact – deze vormen een natuurlijke bescherming tegen infectie.

Behandeling: Koelen, steriel afdekken met een niet-verklevend verband zoals Heka Multi Flex of Biogaze.

Gebruik eventueel als tussenstap en alleen indien de blaren intact zijn, een brandwondengel na het koelen. Blijf de wond dagelijks controleren op tekenen van infectie.

Derdegraads brandwond

• Diepe verbranding waarbij de volledige huidstructuur is vernietigd.
• De huid kan wit, zwart of grauw zijn en voelt vaak gevoelloos aan door beschadigde zenuwuiteinden.

Belangrijk: Een derdegraads brandwond is een medische noodsituatie en vereist altijd professionele medische behandeling. Bel onmiddellijk medische hulp (112 of de huisartsen-spoedlijn). Overleg altijd met een professional bij twijfel of bij combinaties van 1e, 2e en 3e graads brandwonden.

Behandeling: Volg altijd de aanwijzingen van de centralist van 112 of van medische hulpverleners. Koelen indien mogelijk, afdekken met een steriel kompres en wachten op professionele hulp. Breng geen gel, zalf of crème aan.

Wat te doen na het koelen van een brandwond?

Na het koelen heeft de huid vaak nog lang last van een branderig, trekkend gevoel. Zeker bij eerstegraads of oppervlakkige tweedegraads brandwonden kun je de huid helpen kalmeren en herstellen:

• Gebruik een verkoelende en hydraterende brandwondengel van bijvoorbeeld HeltiQ, Burnshield of Burncare.
• Dek de wond af met een niet-verklevend verband, zoals Biogaze of Heka Multi Flex.
• Ververs het verband regelmatig en controleer de wond op tekenen van infectie.

Wanneer (medische) hulp inschakelen bij een brandwond?

Raadpleeg onder andere Thuisarts.nl, Apotheek.nl, OLVG.nl en de Brandwondenstichting.nl.

Wanneer bel je 112 (spoedhulp)?

• De brandwond groter is dan 10 keer je handpalm (bij kinderen: 5×).
• Er benauwdheid, heesheid of ademhalingsproblemen optreden.
• Er sprake is van brandwonden aan de luchtwegen of brand in kleding.
• Het een derdegraads brandwond betreft.
• De brandwond is ontstaan door elektriciteit, chemische stoffen of blikseminslag.

Wanneer bel je de huisarts of huisartsen-spoedpost?

• De brandwond zich bevindt op gezicht, handen, voeten, gewrichten of geslachtsdelen.
• De brandwond groter is dan de helft van je hand.
• Er diepe verkleuringen zichtbaar zijn.
• Er vuil in de wond zit.
• De wond na enkele dagen verslechtert of tekenen van infectie vertoont.
• De brandwond bij jonge kinderen zit.
• De wond niet geneest binnen 10 dagen of koorts optreedt.

Raadpleeg altijd een arts bij twijfel of bij combinaties van typen brandwonden.

Veel gemaakte fouten (en waarom je ze beter vermijdt)

Vermijd huismiddeltjes zoals tandpasta, olie, boter of bloem. Gebruik geen ijs, prik blaren niet door en leg geen strakke verbanden aan.

Slim voorbereid bij brandwonden

Een goede voorbereiding voorkomt paniek. Een goed gevulde verbanddoos is essentieel. Bekijk het assortiment brandwondverzorgingsproducten bij Medimart en stel een complete set samen voor thuis of onderweg.

Tip: controleer regelmatig de houdbaarheidsdatum van je verbandmaterialen.

Tot slot: rust, kennis en de juiste producten maken het verschil

Met de juiste eerste hulp kun je veel leed voorkomen. Medimart biedt een breed assortiment en betrouwbare service.
Ontdek het assortiment bij Medimart: snelle levering, scherpe prijzen en een groot aanbod aan betrouwbare producten voor eerste hulp bij brandwonden.

Medimart – Zorg begint bij goede voorbereiding. Voor alles wat je nodig hebt voor brandwondverzorging.