Wat is een onderlegger bij incontinentie?

Een onderlegger is een absorberende mat die een bed, stoel of rolstoel beschermt tegen vochtverlies bij incontinentie. De onderlegger vangt lekkage op en helpt voorkomen dat urine in het matras of de bekleding trekt. Het is bedoeld als aanvullende bescherming en is geen vervanging van goed passend incontinentiemateriaal.

Onderleggers worden ook wel bedbeschermers of incontinentiematten genoemd. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende maten, absorptieniveaus en uitvoeringen (wegwerp of wasbaar), met opties zoals instopstroken en antislip.

Waarvoor gebruik je een onderlegger?

Een onderlegger bij incontinentie wordt gebruikt als extra bescherming, bijvoorbeeld:

Als extra zekerheid tijdens de nacht
Bij incidentele lekkage ondanks passend materiaal
Ter bescherming van matras, stoel of rolstoel
In thuiszorg en professionele zorg

Wanneer goed passende incontinentieslips, incontinentiebroekjes of flexluiers correct worden gedragen, is een onderlegger meestal niet noodzakelijk. Toch kiezen veel gebruikers en mantelzorgers voor een onderlegger als extra zekerheid, vooral bij nachtelijk gebruik of wanneer er af en toe lekkage optreedt.

Welke maat onderlegger past bij jouw situatie?

Onderleggers zijn verkrijgbaar in meerdere afmetingen. Veel voorkomende maten zijn:

40 × 60 cm (vaak gebruikt voor stoel of rolstoel)
60 × 60 cm
60 × 90 cm (veel gekozen als onderlegger voor bedbescherming)
80 × 180 cm (geschikt voor brede bedbescherming)

Een onderlegger 60x90 is een veelgekozen standaardmaat voor een eenpersoonsbed, omdat dit formaat een praktisch beschermingsvlak biedt zonder het hele matras af te dekken.

Absorptievermogen: hoeveel neemt een onderlegger op?

Naast de maat verschilt ook het absorptievermogen. Fabrikanten geven dit vaak aan in milliliters (ml) of met niveaus zoals:

Licht absorberend
Normaal
Extra
Hoog absorberend

In zorgsituaties wordt de ml-indicatie vaak gebruikt om onderleggers te vergelijken. Voor nachtgebruik of bij vaker lekkage is doorgaans een hogere absorptiecapaciteit passend.

Met instopstroken, antislip of losse uitvoering

Sommige onderleggers hebben instopstroken: verlengde zijkanten die je onder het matras stopt, zodat de onderlegger beter op zijn plaats blijft tijdens de nacht.

Andere varianten liggen los op het oppervlak. Daarnaast zijn er onderleggers met extra fixatie, zoals:

Antislip-onderzijde (helpt verschuiven voorkomen)
Fixatielaag (extra grip op matras of stoel)

Instopstroken of antislip zijn vooral praktisch bij onrustig slapen, veel draaien in bed of gebruik in zorginstellingen.

Wegwerp of wasbare onderlegger?

Wegwerp onderlegger

Na gebruik weggooien
Praktisch bij intensieve zorg of tijdelijke situaties
Geen wasproces nodig

Wasbare onderlegger

Herbruikbaar en geschikt voor langdurig gebruik
Wordt gewassen volgens de instructies van de fabrikant
Vaak gekozen wanneer duurzaamheid of vaste routine belangrijk is

Gebruik in zorgsituaties

Onderleggers worden niet alleen gebruikt bij incontinentie, maar ook bij persoonlijke verzorging en ondersteuning, bijvoorbeeld bij:

Bedlegerige personen
Wondverzorging
Kathetergebruik
Hygiënemomenten in bed

In professionele zorg wordt vaak gekeken naar maat, absorptieniveau en fixatie (instopstroken/antislip) om de onderlegger af te stemmen op de situatie van de gebruiker.

Wanneer moet je een onderlegger vervangen?

Vervang een onderlegger zodra deze vochtig is. Tijdig verschonen helpt om:

Huidirritatie te beperken
Geurvorming te verminderen
Comfort en hygiëne te behouden

Comfort en discretie

De waterdichte onderlaag kan per merk en type verschillen. Sommige onderleggers zijn soepel en stil, terwijl andere een licht “knisperend” geluid kunnen maken bij beweging. In de thuissituatie kan dit meewegen bij de keuze.

Veelgestelde vragen

Is een onderlegger noodzakelijk als incontinentiemateriaal goed past?

Meestal niet. Goed passend incontinentiemateriaal is ontworpen om vocht vast te houden. Een onderlegger wordt vooral gebruikt als extra zekerheid, bijvoorbeeld ’s nachts of bij incidentele lekkage.

Welke maat onderlegger is het meest gebruikt voor het bed?

Een onderlegger 60x90 is een veelgekozen standaardmaat voor bedbescherming. Voor bredere bescherming kan een groter formaat, zoals 80x180 cm, beter passen.

Wat is het voordeel van instopstroken?

Instopstroken helpen om de onderlegger op zijn plek te houden doordat je de zijkanten onder het matras kunt stoppen. Dit is vooral nuttig bij veel beweging in bed.

Vervangt een onderlegger een luier of slip?

Nee. Een onderlegger is aanvullende bescherming voor het matras of de stoel en vervangt geen absorberend incontinentiemateriaal.

Praktische tip: kies eerst het juiste incontinentiemateriaal (maat en absorptie) en gebruik een onderlegger vooral als extra zekerheid bij nachtgebruik of wanneer er af en toe lekkage optreedt. Twijfel je over maat, absorptie of uitvoering (instopstroken/antislip)? Bekijk het assortiment onderleggers of neem contact op voor advies.